Kataloske masine za pretrazivanje
1994. godine dva studenta elektrotehnike na Stanford univerzitetu pocela su iz hobija da sastavljaju liste svojih omiljenih web sajtova. Doduse, u to vrijeme i nije bilo mnogo sajtova. Liste omiljenih sajtova su postavili na poseban sajt i organizovali su ih po temama, tako da su bili svrstani pod odrednicama kao sto su: kompjuterski sajtovi, vladini sajtovi, obrazovni sajtovi itd.
Ali kako je Web rastao, rasle su i liste, kao i broj ljudi koji je koristio ovaj njihov koristan sajt. U jednom trenutku sajt je postao preglomazan za koristenje, pa su napravili bazu podataka lista i malu masinu za pretrazivanje da bi pomogli korisnicima da brze nadju informacije. Web strane ovog sajta bile su postavljene na univerzitetskim kompjuterima, a sajt su nazvali Yahoo!.
Ideja je jednostavna. Cak ocigledna. Alli njih dvojica su od tada postali milioneri nebrojeno puta. Yahoo sada ima preko 200 miliona posjetilaca svakog mjeseca i najpopularniji je besplatni sajt na svijetu.
Kataloska masina za pretrazivanje (zove se jos i direktorij, katalog ili hijerarhijski indeks) je naprosto lista web sajtova organizovanih po temama. Sve ove masine imaju i mogucnost pretrazivanja po kljucnoj rijeci - cime pretrazujete opis sajtova. Iako kataloske masine za pretrazivanje ne ukljucuju svih 8.5 miliona sajtova koji cine Web (procena iz 2001.), one obicno ukljucuju one najpopularnije. Procjenjuje se da Yahoo, predak svih kataloskih masina, u svojim kategorijama ima preko 2 miliona sajtova -- sto je samo oko 2.5% svih postojecih sajtova. Medjutim, sajtovi koje Yahoo katalogizira su najposjeceniji sajtovi na Webu.
Evo nekih popularnih kataloga:
 |
Yahoo | http://www.yahoo.com/ |
|
Open Directory | http://dmoz.org/ |
|
Google Directory | http://directory.google.com/ |
|
Looksmart | http://www.looksmart.com |
Da biste koristili ove sajtove, samo kliknite na tematsku oblast koja je najbliza onome sto vas zanima. Ako trazite neki univerzitet, kliknite na link za obrazovanje, a onda zaronite u dalje linkove da biste nasli sajt koji trazite.
Opcija za pretrazivanje postoji i na vrhu strane. Ova opcija pretrazuje bazu podataka opisa sajtova. Ne pretrazuje samu Web stranu, kako to radi masina za pretrazivanje po kljucnoj rijeci (vidi lekciju 5).
Da biste koristili ovu opciju, jednostavno ukucajte jedan ili dva termina za pretrazivanje koja vas interesuju i dobicete listu linkova na sajtove koji su u vezi sa vasim terminima za pretrazivanje. Pazljivo procitajte opise sajtova i izaberite one koji su najblizi onome sto vas zanima.
Kataloske masine za pretrazivanje su korisne, ali nisu jedini alat u vasoj internet radionici. Evo nekih pretrazivanja za koja ih je dobro koristiti, i nekih za koja nije.
- Dobre su za pronalazenje Web sajtova organizacija, firmi, pojedinaca ili vladinih sluzbi.
- Dobre su za pronalazenje Web sajtova koji su posvjeceni odredjenoj temi, kao sto je planinski biciklizam, ekologija, gelski jezik itd.
- Nisu dobre za pronalazenje informacija koje su previse odredjene, ili mozda nisu u samom centru paznje nekog Web sajta, kao sto je pronalazenje strucnjaka za odgajanje konja ili najnovijeg istrazivanja o osiromasenom uranijumu.
- Nisu dobre za pronalazenje pojedinaca, osim ako ne znate gdje rade.
Ono sto vam je u tim slucajevima najcesce potrebno je tema nase slijedece lekcije - a to je masina za pretrazivanje po kljucnoj rijeci.
Jedan sajt dospeva u katalog tako sto ga vlasnik prijavi, a zatim urednici (ljudi koji su placeni za pregledanje prijavljenih sajtova, a i sami surfaju i biraju sajtove) odredjuju da li ce on uci u katalog ili ne. Posto su najveci katalozi i njihovo osoblje uglavnom locirani u Americi (osim Open Directory koji ima tim od preko 30.000 urednika volontera po cijelom svijetu), oni cesto nisu u prilici da procene kvalitet nekog sajta sa recimo naseg web prostora, pa ih cesto i ne ukljuce u svoju zbirku linkova. Za pretrage koje su vezane bas za odredjeni region, dobro je konsultovati lokalne direktorije. Evo nekih od najpoznatijih kataloga u nasem regionu:
 |
www.bosnia-online.com, www.hollodex.com |
 |
www.hr |
 |
www.krstarica.com, www.yu |
 |
www.matkurja.com, www.slowwwenia.com |
 |
www.mkd.com.mk, www.mt.net.mk/dir |