Lekcija 3

Uvod u mašine za pretraživanje:

Ako odete u biblioteku da uzmete knjigu na tačno određenu temu, vjerovatno ćete naći katalog s karticama ili indeks koji vam govori koje sve knjige ta biblioteka posjeduje i gdje možete pronaći knjige na temu koja vas zanima. Često su knjige svrstane u grupama po predmetu, tako da su na jednoj polici samo knjige iz astronomije ili medicine. U svakoj biblioteci postoji i bibliotekar koji zna gdje se nalazi svaka knjiga ili tematska grupa knjiga i može vas odvesti pravo do tražene police.

S internetom stvari stoje drugačije. Ni jedna osoba ili organizacija ne kontroliše internet. Svako može povezati kompjuter na mrežu i postaviti na nju bilo kakav sadržaj. Niko nije zadužen da provjerava da li su te informacije tačne, smislene ili čak poželjne. Na internetu ne postoji katalog s karticama i apsolutno niko nema predstavu šta se sve na njemu nalazi u bilo kom datom trenutku.

I ne postoje nikakvi standardi za način organizovanja informacija. Ljudi koji prave Web sajtove često nisu stručnjaci za informacije. Oni često organizuju informacije na način koji vama nije intuitivno razumljiv. Neki Web dizajner može da organizuje izvještaje svoje agencije po abecednom redu. Drugi će ih organizovati hronološki. Treći će možda ove izvještaje rasporediti po Web stranama svakog od odjela. Ima Web sajtova na kojima nema očiglednog sklada ili razloga zašto su informacije raspoređene baš na taj način. Web je, u najkraćem, haotičan.

Internet je takođe organsko biće. Mijenja se svake milisekunde. Informacije koji su bile na njemu juče danas više nisu tu. Neki naročito koristan Web sajt je možda nedostupan jer je nestalo struje u zgradi u kojoj je server lociran. Sajtovi sa vijestima se mijenjaju svakog dana. Internet je perpetuum mobile koji se uvijek mijenja.

Pa kako onda pronalazimo informacije u tom haosu?

Na sreću, neki pametni ljudi su smislili pomoćna sredstva koja nam pomažu da nađemo informacije. Međutim, korištenje ovih sredstava je više umjetnost nego nauka. Da ponovim: korištenje ovih sredstava je više umjetnost nego nauka.

Zašto je važno to imati na umu? Zato što i oni najiskusniji u pretraživanju Weba možda neće naći ono što traže. Morate biti strpljivi. A ponekad će vam trebati i malo sreće. Ipak, sreća je često posljedica namjere. Ako poznajete sva pomoćna sredstva za pretraživanje i koristite disciplinovan pristup pronalaženju informacija, imaćete više sreće od onih koji to ne čine.

Zamislite to kao eksperiment u teoriji vjerovatnoće. Možete naći ono što tražite (ako uopšte postoji na Webu) u 95% slučajeva ako se držite dobrih navika u pretraživanju, a u 20% slučajeva ako ste neorganizovani i ne koristite raspoloživa sredstva u punoj mjeri.

Pa koja su to pomoćna sredstva?

Ima pet odličnih načina da nađete informacije:

1.      Već znate gdje ćete ih naći

2.      Uspješno pogađate gdje su (nemojte se smijati)

3.      Kataloške mašine za pretraživanje (vidi lekciju 4)

4.      Mašine za pretraživanje po ključnoj riječi (vidi lekciju 5)

5.      Specijalizovane mašine za pretraživanje

Ako se ispravno služite ovim sredstvima i koristite disciplinovan pristup pronalaženju informacija, možete se uhvatiti u koštac sa nakim od najvećih izazova na mreži..

1. Već znate gdje ćete naći određene informacije:

Mnogi novinari imaju svoju specijalnost, kao što je izvještavanje o obrazovanju, nauci ili vladi. Kako novinari upoznaju svoju specijalnost, oni i uče gdje se nalaze informacije. Isto je i sa Webom. Kada sam izvještavao o gradskoj vladi u Nešvilu, znao sam gdje je svaka informacija postavljenu na gradski Web sajt. Tako sam, kada mi je neka informacija bila potrebna, odlazio na taj sajt i istog trena je pronalazio. Bilo je još mnogo sajtova koje sam redovno pratio, uključujući sajtove za lokalne firme, organe vlasti i mjesta na kojima građani ćaskaju. Sačuvao sam ove sajtove u favourites ili bookmarks (omiljeni sajtovi) o redovno sam im se vraćao.

Kako budete provodili više vremena na internetu, naučićete gdje su vaši stalni izvori informacija. Zapamtite, jedan Web sajt samo predstavlja neku osobu, organizaciju ili firmu. Tako se prema njemu i odnosite.

2. Pogađanje

Pogađanje adrese nekog Web sajta štedi puno vremena u traganju za informacijama. Zapamtite, ljudi obično žele da ih drugi nađu na Webu. Zato se često bore da dobiju Web adresu koju zaista žele.

Većina domena ima ovaj format www.domainname.extension

Ime domena se obično lako pamti, a ekstenzije su standardizovane kako je već opisano:

.com	komercijalni sajt	.edu	obrazovni sajt
.org	neprofitni sajt	.net	Internet provajder
.gov	vladin sajt	.nato	sajt NATO-a
.mil	sajt vojske SAD	.int	Međunarodni sajt

Tako na brzinu pogađamo gdje bi sajt mogao biti. Na primjer, američka kompjuterska kompanija IBM je komercijalna kompanija i zato bi trebalo da je njen sajt www.ibm.com , i zapravo jeste.

Pokušajte da pogodite gdje bi sljedeći sajtovi mogli biti. Da biste vidjeli tačan odgovor, pređite mišem preko podvučenog imena. Adresa Web sajta će se pojaviti u donjem lijevom uglu vašeg pretraživača. Imajte na umu da će možda doći u obzir i više adresa za jedan sajt jer kompanije često uzimaju više adresa za jedan svoj sajt.

Harvard University (S.A.D)	Sorbonne (Universite of Paris)	The United Nations	kompanija Coca Cola
BMW auto- kompanija(Njemačka)	Air Bosna	NTV Hayat	houmpejdž Dina Merlina

Ukoliko ne znate gdje su informacije i ne možete da pogodite, pokušajte sa kataloškom mašinom za pretraživanje o kojoj govorimo u narednoj lekciji..

All material Copyright © 2000 Drew Sullivan unless otherwise indicated.
All Rights Reserved